{"id":346,"date":"2015-10-10T16:14:55","date_gmt":"2015-10-10T15:14:55","guid":{"rendered":"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/the-area\/early-history\/"},"modified":"2015-11-25T16:15:33","modified_gmt":"2015-11-25T16:15:33","slug":"hanes-cynnar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/","title":{"rendered":"Hanes Cynnar"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_151\" style=\"width: 1290px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-151\" class=\"size-full wp-image-151\" src=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16.jpg\" alt=\"Garn Wen - Mynydd Bach - John Pocklington\" width=\"1280\" height=\"853\" srcset=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16.jpg 1280w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16-300x200.jpg 300w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16-624x416.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-151\" class=\"wp-caption-text\">Garn Wen &#8211; Mynydd Bach<\/p><\/div>\n<p><strong>Hanes Cynnar &#8211; Y Dynion Cyntaf <\/strong><strong> &#8211; D Geraint Lewis<\/strong><\/p>\n<p>Hafod Ithel yw enw\u2019r man uchaf ar y Mynydd Bach ac yn yr 20fed ganrif fe gododd dynion yr Arolwg Ordnans golofn fach, sef trig point, i nodi hyn. Ond 4,000 o flynyddoedd cyn hyn, yr oedd dynion eraill wedi codi cofeb lawer mwy ei maint yn uchel ar y Mynydd Bach, sef y pentwr o gerrig a elwir yn \u2018Garn Wen\u2019. Dyma galon y Mynydd; o\u2019r fan hon geilir gweld y Mynydd Mawr, sef y mynydd-dir uwch Tregaron, ardal Elenid, Soar y Mynydd a llwybr y porthmyn at Abergwesyn draw. Eto, er mor uchel ydyw, ni welir Garn Wen o\u2019r llyn na\u2019r heol a red ar draws y Mynydd; lle dirgei yw yng nghanol unigeddau\u2019r rhostir. Mae\u2019r garnedd yn ddigon mawr inni ryfeddu ati heddiw, ond gwyddwn, dros filoedd o flynyddoedd, fod llawer o\u2019r cerrig gwreiddiol wedi cael eu defnyddio at adeiladu yn yr ardal ac eraill wedi caei eu herydu a\u2019u chwaiu gan y gwynt a\u2019r glaw. Gweiir o hyd o fewn y garnedd y sgwaryn lle cafwyd hyd i lestr clai arbennig, dros lathen o uchder, lle rhoddwyd gweddillion corff oedd wedi cael ei losgi. Ni wyddys heddiw pwy gafodd ei gladdu yma ond rhaid ceisio dyfalu pa fath o arweinydd fyddai\u2019n teilyngu\u2019r fath gasglu ynghyd ac adeiladu. Mae s\u00f4n am carneddau llai yn ardal y Mynydd Bach ond mae\u2019r buil rhain wedi diflannu bob un erbyn heddiw\u2026\u2026.\u2026.<\/p>\n<div id=\"attachment_150\" style=\"width: 1290px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-150\" class=\"size-full wp-image-150\" src=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3.jpg\" alt=\"Cist Garn Wen Mynydd Bach - John Pocklington\" width=\"1280\" height=\"853\" srcset=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3.jpg 1280w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3-624x416.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-150\" class=\"wp-caption-text\">Cist,Garn Wen &#8211; \u00a0Mynydd Bach<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hanes Cynnar &#8211; Y Dynion Cyntaf &#8211; D Geraint Lewis Hafod Ithel yw enw\u2019r man uchaf ar y Mynydd Bach ac yn yr 20fed ganrif fe gododd dynion yr Arolwg Ordnans golofn fach, sef trig point, i nodi hyn. Ond 4,000 o flynyddoedd cyn hyn, yr oedd dynion eraill wedi codi cofeb lawer mwy ei [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":19,"menu_order":10,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/full-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-346","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.1.1 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.1.1\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cymdeithas Hanes Blaenpennal | Ceredigion\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Hanes Cynnar | Cymdeithas Hanes Blaenpennal\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-10-10T15:14:55+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-11-25T16:15:33+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Hanes Cynnar | Cymdeithas Hanes Blaenpennal\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/hanes-cynnar\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/#listItem\",\"name\":\"Yr Ardal\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yr Ardal\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/hanes-cynnar\\\/#listItem\",\"name\":\"Hanes Cynnar\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/hanes-cynnar\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Hanes Cynnar\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/#listItem\",\"name\":\"Yr Ardal\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/#organization\",\"name\":\"Cymdeithas Hanes Blaenpennal\",\"description\":\"Ceredigion\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/hanes-cynnar\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/hanes-cynnar\\\/\",\"name\":\"Hanes Cynnar | Cymdeithas Hanes Blaenpennal\",\"inLanguage\":\"cy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/yr-ardal\\\/hanes-cynnar\\\/#breadcrumblist\"},\"datePublished\":\"2015-10-10T16:14:55+01:00\",\"dateModified\":\"2015-11-25T16:15:33+00:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/\",\"name\":\"Cymdeithas Hanes Blaenpennal\",\"description\":\"Ceredigion\",\"inLanguage\":\"cy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blaenpennal.org.uk\\\/cy\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Hanes Cynnar | Cymdeithas Hanes Blaenpennal","description":"","canonical_url":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/#listItem","name":"Yr Ardal"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/#listItem","position":2,"name":"Yr Ardal","item":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/#listItem","name":"Hanes Cynnar"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/#listItem","position":3,"name":"Hanes Cynnar","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/#listItem","name":"Yr Ardal"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/#organization","name":"Cymdeithas Hanes Blaenpennal","description":"Ceredigion","url":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/#webpage","url":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/","name":"Hanes Cynnar | Cymdeithas Hanes Blaenpennal","inLanguage":"cy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/#breadcrumblist"},"datePublished":"2015-10-10T16:14:55+01:00","dateModified":"2015-11-25T16:15:33+00:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/#website","url":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/","name":"Cymdeithas Hanes Blaenpennal","description":"Ceredigion","inLanguage":"cy","publisher":{"@id":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/#organization"}}]},"og:locale":"en_US","og:site_name":"Cymdeithas Hanes Blaenpennal | Ceredigion","og:type":"article","og:title":"Hanes Cynnar | Cymdeithas Hanes Blaenpennal","og:url":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/","article:published_time":"2015-10-10T15:14:55+00:00","article:modified_time":"2015-11-25T16:15:33+00:00","twitter:card":"summary","twitter:title":"Hanes Cynnar | Cymdeithas Hanes Blaenpennal"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"346","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"WebPage","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-01-29 13:11:42","updated":"2025-09-02 13:57:47","seo_analyzer_scan_date":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/\" title=\"Yr Ardal\">Yr Ardal<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tHanes Cynnar\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/"},{"label":"Yr Ardal","link":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/"},{"label":"Hanes Cynnar","link":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=346"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":871,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346\/revisions\/871"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}