{"id":346,"date":"2015-10-10T16:14:55","date_gmt":"2015-10-10T15:14:55","guid":{"rendered":"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/the-area\/early-history\/"},"modified":"2015-11-25T16:15:33","modified_gmt":"2015-11-25T16:15:33","slug":"hanes-cynnar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/yr-ardal\/hanes-cynnar\/","title":{"rendered":"Hanes Cynnar"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_151\" style=\"width: 1290px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-151\" class=\"size-full wp-image-151\" src=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16.jpg\" alt=\"Garn Wen - Mynydd Bach - John Pocklington\" width=\"1280\" height=\"853\" srcset=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16.jpg 1280w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16-300x200.jpg 300w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-16-624x416.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-151\" class=\"wp-caption-text\">Garn Wen &#8211; Mynydd Bach<\/p><\/div>\n<p><strong>Hanes Cynnar &#8211; Y Dynion Cyntaf <\/strong><strong> &#8211; D Geraint Lewis<\/strong><\/p>\n<p>Hafod Ithel yw enw\u2019r man uchaf ar y Mynydd Bach ac yn yr 20fed ganrif fe gododd dynion yr Arolwg Ordnans golofn fach, sef trig point, i nodi hyn. Ond 4,000 o flynyddoedd cyn hyn, yr oedd dynion eraill wedi codi cofeb lawer mwy ei maint yn uchel ar y Mynydd Bach, sef y pentwr o gerrig a elwir yn \u2018Garn Wen\u2019. Dyma galon y Mynydd; o\u2019r fan hon geilir gweld y Mynydd Mawr, sef y mynydd-dir uwch Tregaron, ardal Elenid, Soar y Mynydd a llwybr y porthmyn at Abergwesyn draw. Eto, er mor uchel ydyw, ni welir Garn Wen o\u2019r llyn na\u2019r heol a red ar draws y Mynydd; lle dirgei yw yng nghanol unigeddau\u2019r rhostir. Mae\u2019r garnedd yn ddigon mawr inni ryfeddu ati heddiw, ond gwyddwn, dros filoedd o flynyddoedd, fod llawer o\u2019r cerrig gwreiddiol wedi cael eu defnyddio at adeiladu yn yr ardal ac eraill wedi caei eu herydu a\u2019u chwaiu gan y gwynt a\u2019r glaw. Gweiir o hyd o fewn y garnedd y sgwaryn lle cafwyd hyd i lestr clai arbennig, dros lathen o uchder, lle rhoddwyd gweddillion corff oedd wedi cael ei losgi. Ni wyddys heddiw pwy gafodd ei gladdu yma ond rhaid ceisio dyfalu pa fath o arweinydd fyddai\u2019n teilyngu\u2019r fath gasglu ynghyd ac adeiladu. Mae s\u00f4n am carneddau llai yn ardal y Mynydd Bach ond mae\u2019r buil rhain wedi diflannu bob un erbyn heddiw\u2026\u2026.\u2026.<\/p>\n<div id=\"attachment_150\" style=\"width: 1290px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-150\" class=\"size-full wp-image-150\" src=\"http:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3.jpg\" alt=\"Cist Garn Wen Mynydd Bach - John Pocklington\" width=\"1280\" height=\"853\" srcset=\"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3.jpg 1280w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/blaenpennal.org.uk\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hanesblaenpennal-3-624x416.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-150\" class=\"wp-caption-text\">Cist,Garn Wen &#8211; \u00a0Mynydd Bach<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hanes Cynnar &#8211; Y Dynion Cyntaf &#8211; D Geraint Lewis Hafod Ithel yw enw\u2019r man uchaf ar y Mynydd Bach ac yn yr 20fed ganrif fe gododd dynion yr Arolwg Ordnans golofn fach, sef trig point, i nodi hyn. Ond 4,000 o flynyddoedd cyn hyn, yr oedd dynion eraill wedi codi cofeb lawer mwy ei [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":19,"menu_order":10,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/full-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-346","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=346"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":871,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/346\/revisions\/871"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blaenpennal.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}